คมธรรมประจำวันกับท่าน ว.วชิรเมธี ตอน กวีนิพนธ์ดลธรรม ๒

150

ต่อเนื่องจากตอนที่แล้วพระอาจารย์ ว.วชิรเมธี ก็ได้อธิบายถึงกวีนิพนธ์ที่มีข้อคิดเตือนใจเกี่ยวกับการใช้คำพูดคำจาไปแล้ว  สกู๊ปคมธรรมประจำวันกับท่าน ว.วชิรเมธี พระอาจารย์จะหยิบยกบทกวีนิพนธ์เรื่องใด และเนื้อหาจะเป็นอย่างไร รับชมดังนี้

ในการจัดหมวดหมู่คำสอนของพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นองค์ ๙ ที่เรียกว่า “นวังคสัตถุศาสน์” นั้น ท่านจัดกวีนิพนธ์ไว้เป็นองค์ที่ ๔ ด้วย โดยใช้คำเรียกว่า “คาถา” ซึ่งหมายถึง “ความร้อยกรองล้วน”

ตามหลักนวังคสัตถุศาสน์ที่กล่าวมานี้แสดงว่า ท่านยกให้กวีนิพนธ์เป็นส่วนหนึ่งของวิธีการสอนของพระบรมครู ดังนั้นเราจึงสรุปได้ว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาด้วยกวีนิพนธ์นั้นเป็นสิ่งที่กระทำได้ และพุทธเจ้าก็ทรงทำให้เราดูมาแล้ว

ในคัมภีร์พระธรรมบทซึ่งเป็นประมวลบทกวีของพระองค์นั้น มีกวีนิพนธ์มากถึง ๔๒๓ บท แต่ละบทล้วนมีความไพเราะ สมบูรณ์ด้วยอัตถะ และพยัญชนะ ตัวอย่างกวีนิพนธ์บทหนึ่งซึ่งว่าด้วยความสำคัญของใจ มีดังนี้

“ธรรมทั้งหลายเริ่มต้นที่ใจ

สำคัญที่ใจ สำเร็จจากใจ

หากพูดหรือทำด้วยใจทราม ทุกข์ย่อมตามติดตน

ดังหนึ่งล้อเกวียนหมุนเวียนตามรอยเท้าโค

                ธรรมทั้งหลายเริ่มต้นที่ใจ

สำคัญที่ใจ สำเร็จจากใจ

หากพูดหรือทำด้วยใจใส สุขย่อมตามติดตน

ดังหนึ่งเงาติดตามตัว

คมธรรมประจำวันนี้ก็คือ

            ธรรมเริ่มต้นที่ใจ สำคัญที่ใจ สำเร็จที่ใจ